Uyghurche-In'glizche Lughet Tüzgüchiliridin

Hozurliniwatqiningiz 19 yildin buyan ishtiyaq bilen ishlen'gen emgekning méwisi bolsimu, u toluqliniwatqan nusxisi bolghachqa, téxiche tüzitish hem toluqlash basquchida turmaqta. Shundaqtimu, tordimu ishletkili bolidighan mukemmel bir uyghurche-in'glizche lughetni tézlikte tüzüp chiqish zörüriyet bolghachqa, barliq emgekni tügitip bolghandin kéyin élan qilghandin köre deslepki nusxisini élan qilip turushni layiq taptuq. Tüzitish we tamamlash xizmiti jeryanida ishletküchiler bilen tüzgüchilerning pikir almashturushigha qolayliq bolishi üchün bir munber échildi. Munberge teklip pikir, tewsiye we tenqidlerni ewertishingizni qarshi alimiz, chünki ularsiz lughitimizning mukemmel bolishi mumkin emesliki sizge éniq.

Bu qétim sizge teqdim qilidighanlirimiz 70,120 Uyghurche sözlük, türkiy tillardin bashqa menbedin kirgen sözlerning étimologiyelik menbesi, sozuq tawushlarning teleppuz qilghandiki uzun qisqiliq körsetmisi we mumkin bolidighan in'glizche terjimisini öz ichige alidu.

Lughetge kirgüzülgen uyghurche sözlerning köpinchisi hazirqi zaman uyghur tiligha kiridu. Qedimki uyghur tilidiki sözler(bolupmu klassik yaki chaghatay tékistliridin tépilghan sözler) pat arida qedimki hem hazirqi yézilishlirida qoshulidu.

Uyghur tarixi, jughrapiyesi we medeniyitige ait toluqraq uchurlarni öz ichige alghan qismi tüzüliwatidu. Oqurmenler we qiziqquchilar munber arqiliq özlirining töhbilirini uninggha qoshalaydu.bularning hemmisi awaz we resimlik cd nusxsigha, hem neshiryattin chiqmaqchi bolghan basma nusxisigha qoshulidu.

Uyghur latin yéziqidiki qismi yéqinqi bir nechche yildin buyan intérnétta muntizimlashqan uky da yézildi. Izdesh ramkisigha uky da xet kirgüzsingizmu bolidu. Izdimekchi bolghan sözni leylime konupka taxtilliridin paydilinip uyghur ereb yéziqi yaki uyghur slawyan yéziqida kirgüzsingizmu bolidu(kéyinkisi musteqqil döletler birleshme gewdisidiki oqurmenlerning telipini qandurush üchün qoshuldi). Uyghurche sözlerning imlasini kirgüzgende shinjang uyghur aptonum rayunluq til-yéziq komitétining qaidisi (gerche bezi yétersizlikler bolsimu) asas qilindi.

Bu lughet deslepte uyghurchidin in'glizchigha terjime qilishqa paydiliq bolishi üchün tüzülgen, biraq uni tetür yönilishtimu ishlitishke bolidu. Izdesh köznikidiki in'glizche tékist kirgüzüsh ramkisigha in'glizche sözlerni kirgüzüp mas haldiki uyghurche terjimisini tépishqa bolidu.

Lughetning layihisini Rahmanjan Duval ependi tüzgen we barliq sözlerni toplap tebir bergen ; Waris A. Janbaz ependi lazimliq yumshaq détallarni tüzgen we lughetning deslepki tüzüsh qismining axirqi basquchlirida nurghunlighan sözlüklerni teminligen ; Tim Reilly ependi tor lughiti yasash toghrisida pikir bergen we uyghurche lughet türi sinaq békitini séxiliq bilen yasighan hem bashqurghan. Qilghan ejrimiz soda tüsini almighan bolghachqa ishlitish heqsiz. Emma siz ishlitiwatqan bu nusxisining aptorluq hoquqi bar bolup qanun teripidin qoghdalghan. Bashqilarning emgek méwisidin paydilinip saxtipezlik qilidighan kishilerdin ihtiyat qilish üchün, kündilik eng köp izdesh cheklimisi 100 sözge békitildi.

© 2006 Aptoluq hoquqi we bashqa hoquqlar www.uyghurdictionary.org ni tüzüsh guruppisigha tewe.